งานศิลป์จาก Prompt จะดีจริงหรือ?

ตั้งแต่ Midjourney มา DALL-E และอีกสารพัด ก็ต้องยอมรับว่าในช่วงนี้เทคโนโลยี AI เติบโตอย่างก้าวกระโดดในชนิดที่ว่าต้องตามข่าวกันเป็นรายอาทิตย์

แน่นอนว่าโพสต์นี้จะพูดถึงหนึ่งในความสามารถของ AI นั่นก็คือการ "สร้างภาพ" ด้วยเทคนิตที่เรียกว่า "Stable Diffusion" จากโมเดลที่ถูกเทรนด้วยงานศิลป์และภาพถ่ายนับล้าน เพียงแค่ป้อน "Prompt" บอกที่เราต้องการ AI มันก็กลั่นออกมาเป็นผลลัพธ์ ที่บางทีก็น่าเหลือเชื่อว่าทำไปได้ยังไง

ทั้งนี้ในความน่าเหลือเชื่อ ก็มีความขำขันอยู่ จนเป็นไวรัล เช่น รูปภาพคนที่ AI สร้างขึ้นมามีอวัยวะไม่ครบหรือเกิน (มือที่มี 4 นิ้ว, คนที่มี 3 ขา) หรือจะเป็นตัวละครสาวอนิเมะใช้มือจกบะหมี่แล้วโซ้ยอย่างเอร็ดอร่อย เป็นต้น

แต่ถ้ามองในอีกมุมที่ไม่ตลกเลย ฝั่งของศิลปิน/นักวาด ผู้สร้างสรรค์ผลงานทั้งหลายที่ได้รับผลกระทบจาก AI Art โดยตรง อย่างเช่น เคยมีกรณีที่นักวาดไลฟ์สตรีมวาดรูป ยังไม่ทันจะเสร็จดี ก็มีคนนำรูปนั้นไปให้ AI วาดต่อจนเสร็จ หรืออีกกรณี ที่มีคนแจกจ่ายโมเดล AI ที่เทรนด้วยผลงานของนักวาดท่านหนึ่ง แล้วนำเสนอว่าสามารถเลียนแบบลายเส้นนักวาดท่านนั้นได้ ...

นี่เป็นเหตุทำให้เกิดการต่อต้าน AI Art จนนำไปสู่การผลักดันให้แบ่ง Category "AI Art" อย่างชัดเจน ในเว็บคอมมูนิตี้แชร์ผลงาน และ Stock Photo ทั้งหลาย เพราะอย่างที่ทราบกัน ผลงาน AI นั้นไม่สามารถจดลิขสิทธิ์ได้ เพราะไม่ใช่ทรัพย์สินทางปัญญาที่มนุษย์สร้างขึ้น แต่ว่าผลงานต้นฉบับที่มีลิขสิทธิ์นี่สิ ที่ถูกคนบางกลุ่มละเมิดนำมาปั่นรวมกันเป็นโมเดลเนี่ย จะทำยังไง ...

เรื่องนั้นคงต้องปล่อยให้ "เจ้าของผลงานต้นฉบับ" ตีกับ "ผู้สร้างโมเดล" หรือ "บริษัท AI" ไปตามทางกฎหมาย โดยสำหรับบริษัท AI รายใหญ่ หลาย ๆ เจ้า เลือกที่แก้ปัญหานี้ด้วยการจะซื้อข้อมูลเพื่อนำมาเทรน AI ไปเลยก็มี

ทั้งนี้นอกจากข้อมูลที่นำมาเทรนแล้ว ผลลัพธ์ที่ออกมาก็เป็นเรื่องน่ากังวล เพราะจะรู้ไงได้ว่าผลงานที่ออกมานั้น "AI" หรือ "มนุษย์" เป็นผู้สร้างขึ้นมา ... ตรงนี้ก็มีความพยายามที่จะใส่ลายน้ำ (Watermark) ลงในภาพ AI เพื่อให้สืบย้อนกลับไปได้ อย่างรายล่าสุดที่ประกาศทำสิ่งนี้ก็คือ Google ที่ประกาศใน Google I/O 2024 ว่าจะใส่ลายน้ำลงในผลงานของ AI เสมอ โดยผ่านเทคโนโลยี "SynthID" ของตน

ก็คงพูดได้ว่า สุดท้ายแล้วเราก็ต้องปรับตัวให้อยู่ร่วมกับ AI ให้ได้ แต่ถึงกระนั้นในสังคมมนุษย์ "จริยธรรม" คือสิ่งที่ต้องพึงมี ก็ต้องดูกันต่อไปว่าในอนาคตจะมีการกำกับดูแลอย่างไรนั่นเอง ...